Việc chọn lựa giữa nhiều loại gậy đi bộ có thể cảm thấy khó khăn, đặc biệt nếu bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề về cân bằng, phục hồi sau phẫu thuật, hoặc sống chung với một tình trạng như viêm khớp hoặc bệnh Parkinson lần đầu tiên. Một chiếc gậy là một công cụ đơn giản, nhưng chiếc gậy phù hợp có thể khôi phục sự tự tin và độc lập, trong khi chiếc gậy không phù hợp có thể khiến bạn cảm thấy không vững vàng hoặc đau đớn. Hướng dẫn này sẽ đi qua các loại gậy chính, cách chúng khác nhau, cách chọn kích thước và sử dụng một cách an toàn, và khi nào thì nên hỏi ý kiến của một nhà vật lý trị liệu hoặc nhà trị liệu nghề nghiệp để được hướng dẫn.
Gậy có giúp cải thiện sự cân bằng và di chuyển không?
Có, gậy thực sự giúp ích. Một chiếc gậy được điều chỉnh đúng cách sẽ mở rộng cơ sở hỗ trợ của bạn, giúp cơ bắp và khớp của bạn được nghỉ ngơi, và cung cấp cho não của bạn một điểm tiếp xúc thêm với mặt đất, điều này cải thiện sự cân bằng. Các dụng cụ hỗ trợ đi lại để cân bằng đặc biệt hữu ích cho những người có sự không ổn định nhẹ đến vừa, yếu một bên, hoặc đau khớp làm thay đổi cách họ đi bộ.
Nói như vậy, một cây gậy chỉ hữu ích khi nó phù hợp. Một cây gậy quá cao, quá thấp, hoặc không đúng kiểu cho nhu cầu của bạn có thể thực sự làm sai lệch tư thế của bạn và tăng nguy cơ ngã thay vì giảm nó. Đó là lý do tại sao việc chọn loại gậy phù hợp với tình huống cụ thể của bạn quan trọng không kém gì việc quyết định sử dụng một cái ngay từ đầu.
Gậy chống vs xe tập đi: Bạn cần cái nào?
Câu hỏi về gậy chống và xe lăn thường xuất hiện, và câu trả lời thường phụ thuộc vào mức độ hỗ trợ bạn cần. Dưới đây là một so sánh nhanh giữa gậy chống và xe lăn để giúp bạn cân nhắc.
| Yếu tố | Cây mía | Người đi bộ |
| Hỗ trợ trọng lượng | Hỗ trợ khoảng một phần tư trọng lượng cơ thể của bạn | Hỗ trợ một nửa hoặc nhiều hơn trọng lượng cơ thể của bạn |
| Tốt nhất cho | Vấn đề cân bằng nhẹ, đau khớp ở một bên, hoặc chấn thương ở một chân | Vấn đề về cân bằng hoặc dáng đi nghiêm trọng, hoặc cần phải dựa nhiều hơn để được hỗ trợ |
| Tính di động | Nhẹ hơn và dễ dàng di chuyển, phù hợp với những không gian chật hẹp như phòng tắm hoặc lối đi trong nhà hàng. | Cồng kềnh hơn và khó di chuyển trong không gian nhỏ |
| Nhu cầu thể chất | Cần ít sức mạnh phần trên cơ thể hơn | Cần sức mạnh và sự phối hợp phần trên cơ thể nhiều hơn |
| Mô hình sử dụng phổ biến | Thường được sử dụng khi sức mạnh trở lại sau khi phục hồi sớm | Thường được sử dụng trong giai đoạn phục hồi sớm, với một số người chuyển sang sử dụng gậy sau đó. |
Các loại gậy đi bộ chính
Gậy đơn điểm
Gậy đơn điểm, đôi khi được gọi là gậy tiêu chuẩn, có một trục thẳng và một đầu cao su duy nhất. Chúng là loại gậy nhẹ nhất và phổ biến nhất, và chúng hoạt động tốt cho những người chỉ cần hỗ trợ cân bằng nhẹ hoặc một chút an tâm khi đi bộ.
Cây mía con
Gậy chống có tay cầm hơi cong về phía trước trước khi gặp trục, điều này giúp trọng lượng cơ thể bạn đặt trực tiếp hơn lên phần đáy của gậy. Thiết kế này giảm căng thẳng lên cổ tay và thường được khuyến nghị cho những người bị viêm khớp hoặc những người đang phục hồi sau phẫu thuật hông hoặc đầu gối.
Gậy tứ giác
Gậy tứ giác có đế bốn chân thay vì một đầu đơn, cho phép gậy đứng thẳng một mình và cung cấp sự ổn định hơn từ bên này sang bên kia. Chúng có thể hữu ích cho những người có vấn đề về cân bằng rõ rệt hơn, bao gồm một số người sống sót sau đột quỵ, mặc dù một nhà vật lý trị liệu có thể cảnh báo không nên phụ thuộc vào gậy tứ giác trong thời gian dài nếu nó khuyến khích một kiểu đi không đều.
Gậy ba chân
Gậy ba chân sử dụng một cơ sở ba điểm, nằm giữa gậy một điểm và gậy bốn chân về mặt độ ổn định. Chúng ít phổ biến hơn so với các loại gậy đi bộ khác, nhưng một số người dùng thích phần đế rộng hơn một chút mà không có khối lượng thêm của một đế bốn chân đầy đủ.
Gậy gập và gậy du lịch
Gậy gập có thể gập lại thành nhiều đoạn ngắn, thường được giữ lại với nhau bằng một dây đàn hồi bên trong, vì vậy chúng dễ dàng vừa vặn vào túi hoặc ngăn cửa xe. Chúng là lựa chọn thực tế cho việc sử dụng thỉnh thoảng, du lịch, hoặc như một gậy dự phòng, mặc dù chúng thường không được thiết kế để chịu trọng lượng nặng hàng ngày.
Gậy ngồi
Gậy có ghế bao gồm một ghế nhỏ có thể gập lại được tích hợp vào thân gậy, điều này có thể hữu ích cho những người cần nghỉ ngơi trong những chuyến đi dài hơn như thăm bảo tàng hoặc đi chợ. Bởi vì ngồi trên ghế nhỏ yêu cầu sự cân bằng thân trên tốt, kiểu này phù hợp nhất với những người có vấn đề chính là mệt mỏi hơn là sự không ổn định đáng kể.
Gậy hemi hoặc gậy hemi
Một chiếc hemi walker, còn được gọi là gậy hemi, là một thiết bị lai có chân đế bốn chân rộng hơn so với gậy quad tiêu chuẩn, được thiết kế cho những người cần hỗ trợ ở mức độ đi bộ nhưng chỉ có thể sử dụng một tay hoặc cánh tay. Nó thường được sử dụng sau khi bị đột quỵ hoặc với các tình trạng khác ảnh hưởng đến một bên cơ thể.
Gậy hỗ trợ bariatric và gậy nặng
Gậy bariatric sử dụng trục gia cố, đế rộng hơn và khớp chắc chắn hơn để hỗ trợ an toàn trọng lượng cơ thể cao hơn so với gậy tiêu chuẩn. Chúng đáng được xem xét cho bất kỳ ai cần độ bền cao hơn, không chỉ vì lý do khả năng chịu trọng lượng.
Các kiểu tay cầm gậy và lý do tại sao chúng quan trọng
Ngoài phần đế của gậy, tay cầm bạn chọn có ảnh hưởng lớn đến sự thoải mái, đặc biệt nếu bạn bị viêm khớp hoặc có sức mạnh tay hạn chế.
Tay cầm derby và tay cầm cong
Tay cầm derby có một đường cong nhẹ nhàng, nằm thoải mái trong lòng bàn tay, trong khi tay cầm truyền thống hình móc hoặc hình chữ T thì móc qua cẳng tay hoặc lưng ghế. Cả hai đều phổ biến trên những chiếc gậy cổ điển và cung cấp hỗ trợ nhẹ đến vừa cho việc sử dụng hàng ngày.
Tay cầm công thái học và tay cầm lòng bàn tay
Tay cầm công thái học, đôi khi được gọi là tay cầm Fritz, được thiết kế để phù hợp với đường cong tự nhiên của bàn tay và phân bố áp lực đều hơn trên lòng bàn tay. Tay cầm kiểu lòng bàn tay nâng cấp điều này với phần trên tròn cho phép toàn bộ lòng bàn tay nghỉ trên gậy, điều này rất hữu ích cho những người có sức mạnh nắm yếu hoặc viêm khớp ở ngón tay.
Tay cầm lệch
Như đã đề cập ở trên, tay cầm lệch xử lý góc nghiêng về phía trước từ trục, giúp trọng lượng của bạn rơi trực tiếp hơn lên phần đế của gậy. Kiểu tay cầm này thường được các nhà vật lý trị liệu khuyên dùng cho những ai cần hỗ trợ vững chắc hơn so với tay cầm thẳng cơ bản.
Gậy chuyên dụng cho nhu cầu cụ thể
Gậy cho các tình trạng thần kinh
Người sống với bệnh Parkinson, bệnh đa xơ cứng, hoặc đang phục hồi sau đột quỵ thường cần một cây gậy phù hợp với những thay đổi về dáng đi hoặc phối hợp cụ thể. Một nhà vật lý trị liệu hoặc nhà trị liệu nghề nghiệp có thể khuyên nên sử dụng cây gậy tiêu chuẩn, cây gậy bốn chân, hoặc khung đi bộ nửa thân tốt nhất để hỗ trợ những nhu cầu này, vì sự lựa chọn đúng đắn thay đổi tùy theo từng cá nhân.
Gậy thông minh
Gậy thông minh bổ sung công nghệ như theo dõi GPS, phát hiện ngã hoặc cảm biến chướng ngại vật vào khung gậy truyền thống. Những thiết bị này có thể mang lại sự yên tâm cho người cao tuổi sống một mình hoặc có một số thay đổi về thị lực hoặc nhận thức.
Gậy điều chỉnh và kiểu đi bộ đường dài
Gậy điều chỉnh cho phép bạn thay đổi chiều cao bằng cơ chế nút bấm, điều này rất hữu ích khi bạn đang phục hồi sau chấn thương khi nhu cầu của bạn có thể thay đổi. Gậy đi bộ kiểu leo núi cao hơn được thiết kế cho các con đường ngoài trời và địa hình không bằng phẳng, và chúng thường sử dụng đầu nhọn thay vì đầu cao su để bám trên đất và đá.
Gậy thời trang
Gậy thời trang có nhiều màu sắc, họa tiết và chất liệu tay cầm khác nhau, cho phép người dùng thể hiện phong cách cá nhân mà không làm giảm chức năng. Đối với nhiều người cao tuổi, một chiếc gậy cảm giác như một phụ kiện cá nhân hơn là một thiết bị y tế có thể giúp họ sử dụng một cách nhất quán hơn.
Cách chọn gậy phù hợp với tình huống của bạn
Loại gậy tốt nhất phụ thuộc vào sự cân bằng, sức mạnh, lịch sử y tế và các hoạt động hàng ngày của bạn chứ không phải một kiểu nào đó là tốt nhất cho tất cả mọi người. Như một điểm khởi đầu chung:
- Lo ngại về sự cân bằng nhẹ hoặc phòng ngừa ngã chung thường yêu cầu một cây gậy đơn.
- Viêm khớp hoặc đau cổ tay thường phản ứng tốt với tay cầm lệch hoặc công thái học.
- Sự phục hồi sau phẫu thuật, đặc biệt là sau khi thay khớp hông hoặc khớp gối, thường được hưởng lợi từ một cây gậy điều chỉnh độ lệch.
- Các vấn đề về cân bằng nghiêm trọng hơn hoặc phục hồi sau đột quỵ có thể cần đến gậy tứ hoặc xe tập đi nửa người, tốt nhất nên được chọn với sự tư vấn của nhà trị liệu.
Cách chọn kích thước gậy đúng cách
Một chiếc gậy có chiều cao không phù hợp sẽ làm giảm hiệu quả sử dụng của nó, vì vậy việc chọn kích thước đúng quan trọng không kém gì việc chọn loại gậy phù hợp.
- Phương pháp đo nếp gấp cổ tay: Đứng thẳng trong đôi giày bạn thường mang, để tay bạn thư giãn bên hông, và đo từ sàn nhà đến nếp gấp cổ tay của bạn. Đo lường đó là một điểm khởi đầu đáng tin cậy cho chiều cao gậy lý tưởng của bạn.
- Kiểm tra độ cong của khuỷu tay: Với đầu gậy đặt trên sàn cách chân bạn vài inch, khuỷu tay của bạn nên cong ở một góc nhẹ, thoải mái, khoảng mười lăm đến hai mươi độ. Nếu cánh tay của bạn hoàn toàn thẳng hoặc cong sắc nét, gậy có thể không đúng chiều cao và cần được điều chỉnh hoặc đổi.
Cách đi bộ an toàn với gậy chống
Sở hữu một chiếc gậy đúng cách chỉ giải quyết một nửa vấn đề. Cách bạn cầm nó, di chuyển nó và định vị cơ thể của bạn quyết định liệu nó có thực sự bảo vệ bạn khỏi ngã hay âm thầm chống lại bạn. Các bước dưới đây sẽ đề cập đến những điều cơ bản về kỹ thuật sử dụng gậy an toàn:
- Cầm gậy ở tay đối diện với chân yếu hoặc bị thương của bạn.
- Di chuyển gậy về phía trước cùng lúc với chân yếu hơn của bạn.
- Bước qua bằng chân mạnh hơn của bạn.
- Tránh đặt gậy quá xa phía trước bạn.
- Giữ tư thế tự nhiên, thẳng đứng thay vì dựa nặng vào gậy.
Khi nào nên nói chuyện với nhà vật lý trị liệu hoặc nhà trị liệu nghề nghiệp?
Xem xét đánh giá chuyên nghiệp nếu bất kỳ điều nào sau đây áp dụng.
- Bạn không chắc liệu gậy hay xe tập đi là sự lựa chọn tốt hơn.
- Bạn vừa bị ngã gần đây hoặc có chẩn đoán mới ảnh hưởng đến sự cân bằng hoặc sức mạnh.
- Cây gậy của bạn không bao giờ cảm thấy thoải mái, ngay cả sau khi điều chỉnh chiều cao.
- Bạn đang phục hồi sau phẫu thuật lớn hoặc một sự kiện thần kinh như đột quỵ.
Kết luận
Chọn đúng gậy là một bước quan trọng để giữ an toàn và độc lập, nhưng thường chỉ là một phần trong bức tranh lớn hơn cho người cao tuổi và các gia đình hỗ trợ họ. Sự giám sát liên tục, kết nối xã hội và hỗ trợ chuyên nghiệp trong suốt cả ngày có thể quan trọng không kém gì chính thiết bị hỗ trợ di chuyển.
Sunrise Adult Daycare cung cấp một chương trình ban ngày không cư trú cho người lớn tại Denver, Colorado, được thiết kế để hỗ trợ người cao tuổi có nhu cầu di chuyển, các tình trạng sức khỏe và an toàn hàng ngày trong một môi trường chăm sóc, có giám sát. Nếu bạn là người chăm sóc gia đình đang tìm kiếm các lựa chọn cho người thân, đội ngũ của chúng tôi rất vui được trả lời các câu hỏi về cách một chương trình có cấu trúc chương trình ban ngày có thể phù hợp với thói quen của gia đình bạn. Liên hệ với chúng tôi qua số 303-226-6882 để lên lịch hẹn hôm nay!
Những câu hỏi thường (Hỏi đáp)
Cây gậy nào tốt nhất cho bệnh viêm khớp?
Một cây gậy có tay cầm lệch hoặc công thái học thường hoạt động tốt cho người bị viêm khớp vì nó giảm áp lực lên cổ tay và phân bổ trọng lượng đều hơn trên lòng bàn tay.
Gậy hay xe tập đi, tôi nên chọn cái nào?
Một cây gậy thường phù hợp cho những vấn đề về cân bằng hoặc sức mạnh nhẹ đến trung bình, trong khi một chiếc xe tập đi thì phù hợp hơn cho những nhu cầu hỗ trợ lớn hơn. Nếu bạn không chắc chắn, một nhà vật lý trị liệu có thể đánh giá dáng đi của bạn và đề xuất lựa chọn an toàn hơn.
Cái tay nào nên cầm gậy?
Cầm gậy ở tay đối diện với chân yếu hơn hoặc bị thương của bạn, vì vị trí này mang lại sự cân bằng tốt nhất khi bạn bước về phía trước.
Gậy có giúp ngăn ngừa té ngã không?
Một chiếc gậy được điều chỉnh đúng cách và sử dụng đúng sẽ giảm đáng kể nguy cơ ngã bằng cách mở rộng cơ sở hỗ trợ của bạn và giảm áp lực lên chân yếu hoặc đau. Ngược lại, một chiếc gậy không vừa vặn có thể làm tăng nguy cơ ngã, vì vậy việc điều chỉnh kích thước và kỹ thuật là rất quan trọng.
Bao lâu thì nên thay đầu gậy?
Kiểm tra đầu cao su thường xuyên và thay thế ngay khi bề mặt trơn hoặc mòn, thường là mỗi vài tháng nếu sử dụng hàng ngày.
Tôi có cần đơn thuốc để mua gậy không?
Không, gậy đi bộ có sẵn rộng rãi mà không cần đơn thuốc. Tuy nhiên, nếu bạn muốn Medicare hoặc bảo hiểm hỗ trợ chi phí, bạn thường cần có đơn thuốc từ nhà cung cấp dịch vụ y tế.
