Nguyên nhân nào gây ra vấn đề cân bằng ở người cao tuổi? 12 lý do phổ biến

Nếu một bậc phụ huynh hoặc vợ/chồng lớn tuổi bắt đầu nắm chặt đồ đạc, đi chậm hơn, hoặc nói rằng họ cảm thấy không vững trên đôi chân của mình, thật tự nhiên khi cảm thấy lo lắng. Vấn đề về cân bằng ở người cao tuổi có thể khiến người ta cảm thấy đáng sợ vì chúng có thể làm tăng nguy cơ ngã, làm giảm sự độc lập, và khiến những công việc bình thường trở nên không an toàn.

Vấn đề cân bằng ở người cao tuổi có thể xảy ra vì nhiều lý do, bao gồm thay đổi ở tai trong, yếu cơ, vấn đề về thị lực,… Vì các nguyên nhân rất đa dạng, nên bước tiếp theo đúng cũng khác nhau.

Bài viết này giải thích các nguyên nhân phổ biến gây ra vấn đề cân bằng ở người cao tuổi, các dấu hiệu cảnh báo, các bước thực tế để ngăn ngừa ngã tại nhà, và khi nào việc chăm sóc ban ngày có giám sát có thể giúp giữ cho người thân an toàn hơn.

Rối loạn thăng bằng ở người cao tuổi là gì?

Vấn đề cân bằng xảy ra khi một người cảm thấy không vững, chóng mặt, choáng váng hoặc có nguy cơ ngã khi đứng, đi bộ, xoay người hoặc chỉ đơn giản là di chuyển trong thói quen hàng ngày của họ.

Cân bằng không chỉ được kiểm soát bởi một bộ phận cơ thể duy nhất. Nó là một hệ thống làm việc nhóm bao gồm thị giác, sức mạnh, cảm giác, phối hợp, lưu thông máu và tai trong. Mắt, tai trong, cơ bắp, khớp, dây thần kinh, não, tim và mạch máu đều gửi tín hiệu mà não kết hợp lại để giữ cho cơ thể thẳng đứng và ổn định.

Khi một hoặc nhiều hệ thống này không hoạt động tốt, người lớn tuổi có thể cảm thấy không ổn định hoặc không an toàn. Vấn đề về cân bằng có thể là tạm thời, nhưng các triệu chứng kéo dài hoặc trở nên tồi tệ hơn nên được kiểm tra bởi nhà cung cấp dịch vụ y tế thay vì bị bỏ qua.

Dấu hiệu phổ biến của vấn đề cân bằng ở người cao tuổi

Vấn đề về cân bằng có thể cảm nhận khác nhau ở mỗi người. Nhận biết các dấu hiệu sớm có thể giúp gia đình bạn hành động trước khi xảy ra một cú ngã.

Các dấu hiệu phổ biến của vấn đề cân bằng ở người cao tuổi bao gồm:

• Cảm thấy không vững khi đi bộ
• Chóng mặt hoặc choáng váng
• Cảm giác quay cuồng, còn gọi là chóng mặt
• Cảm thấy choáng váng
• Buồn nôn khi di chuyển
• Gặp khó khăn khi đi thẳng hàng
• Cần phải dựa vào đồ nội thất hoặc tường để hỗ trợ
• Khó khăn khi đứng dậy từ ghế
• Nỗi sợ ngã
• Ngã hoặc vấp ngã thường xuyên
• Đi bộ chậm hơn hoặc cẩn thận hơn
• Tránh cầu thang, tắm, đi chơi hoặc các hoạt động xã hội
• Các vụ ngã gần đây hoặc suýt ngã

Hãy nhớ rằng người cao tuổi không phải lúc nào cũng nói “Tôi có vấn đề về thăng bằng.” Họ có thể mô tả nó bằng ngôn ngữ hàng ngày, chẳng hạn như “Tôi cảm thấy không vững,” “Tôi không tin tưởng vào đôi chân của mình,” “Tôi sợ đi bộ,” hoặc “Tôi cảm thấy chóng mặt khi đứng dậy.” Lắng nghe những cụm từ này có thể giúp bạn phát hiện ra một vấn đề mà người thân có thể sẽ không đề cập đến.

Nguyên nhân gây ra vấn đề cân bằng ở người cao tuổi là gì?

Vấn đề cân bằng ở người cao tuổi thường có nhiều nguyên nhân cùng lúc. Mục tiêu ở đây không phải là tự chẩn đoán, mà là hiểu những gì có thể cần được đánh giá y tế để bạn có thể đặt ra những câu hỏi đúng.

Dưới đây là một số lý do phổ biến nhất gây mất thăng bằng ở người cao tuổi.

Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính, hay BPPV

BPPV là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây chóng mặt ở người lớn tuổi. Nó có thể xảy ra khi những tinh thể nhỏ trong tai trong bị dịch chuyển ra khỏi vị trí và làm rối loạn cách cơ thể cảm nhận chuyển động. Kết quả là cảm giác quay cuồng ngắn nhưng mạnh mẽ được kích hoạt bởi một số chuyển động nhất định.

BPPV có thể gây ra những cơn chóng mặt ngắn khi một người cao tuổi:

• Quay đầu lại
• Lăn lộn trên giường
• Nhìn lên
• Cúi xuống
• Lên hoặc xuống giường

BPPV thường rất dễ điều trị, vì vậy đáng để đề cập với nhà cung cấp dịch vụ y tế.

Bệnh Ménière

Bệnh Ménière là một rối loạn tai trong có thể ảnh hưởng đến cả thăng bằng và thính giác. Nó thường xuất hiện và biến mất theo từng đợt, điều này có thể khiến các hoạt động hàng ngày trở nên khó lường và căng thẳng.

Các triệu chứng có thể bao gồm:

• Chóng mặt
• Chứng ù tai
• Thay đổi thính lực
• Áp lực hoặc đầy trong tai
• Sự không ổn định
• Buồn nôn trong các cơn xuất hiện

Người cao tuổi có những triệu chứng này nên nói chuyện với nhà cung cấp dịch vụ y tế, đặc biệt nếu các cơn xuất hiện mới hoặc đang trở nên tồi tệ hơn.

Viêm mê nhĩ

Viêm mê nhĩ là tình trạng viêm của tai trong, thường liên quan đến một nhiễm trùng. Bởi vì tai trong giúp kiểm soát sự cân bằng, tình trạng viêm này có thể khiến người cao tuổi cảm thấy chóng mặt, không vững hoặc như thể căn phòng đang xoay vòng.

Các triệu chứng có thể bao gồm:

• Chóng mặt
• Chóng mặt
• Buồn nôn
• Vấn đề cân bằng
• Thay đổi thính lực
• Khó khăn trong việc đi lại vững vàng

Nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột hoặc theo sau một cơn bệnh, việc đánh giá y tế có thể giúp xác định nguyên nhân và các lựa chọn điều trị phù hợp.

Hội chứng Mal de Débarquement, hay MdDS

Hội chứng Mal de Débarquement, còn được gọi là MdDS, là một rối loạn cân bằng ít phổ biến hơn. Nó có thể gây ra cảm giác lắc lư, nghiêng ngả hoặc nhấp nhô kéo dài, thường xảy ra sau khi di chuyển bằng thuyền, máy bay, tàu hỏa hoặc ô tô.

Một người cao tuổi mắc MdDS có thể cảm thấy như họ vẫn đang di chuyển ngay cả khi đứng hoặc ngồi hoàn toàn yên tĩnh. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự tự tin khi đi bộ, các hoạt động hàng ngày và cảm giác thoải mái tổng thể. Vì MdDS là hiếm gặp và có thể gây nhầm lẫn, những cảm giác lắc lư hoặc nghiêng liên tục nên được thảo luận với nhà cung cấp dịch vụ y tế.

Đột quỵ

Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng khi nó làm tổn thương các khu vực của não liên quan đến chuyển động, phối hợp, sức mạnh, thị giác hoặc nhận thức về cơ thể. Một số người cao tuổi phát triển vấn đề về cân bằng sau một cơn đột quỵ đã biết, trong khi đối với những người khác, sự thay đổi đột ngột về cân bằng có thể tự nó là một dấu hiệu cảnh báo rằng có điều gì nghiêm trọng đang xảy ra.

Các dấu hiệu có thể bao gồm:

• Vấn đề đi lại đột ngột
• Yếu đuối ở một bên cơ thể
• Sụp mí mặt
• Khó khăn trong việc nói
• Sự bối rối đột ngột
• Thay đổi thị lực
• Chóng mặt nghiêm trọng hoặc mất phối hợp

Mất thăng bằng đột ngột kèm theo các triệu chứng giống như đột quỵ cần được coi là tình huống khẩn cấp. Gọi 911 ngay lập tức. 

Bệnh xơ cứng rải rác

Bệnh đa xơ cứng, hay MS, ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương và có thể gây cản trở sự cân bằng, phối hợp, kiểm soát cơ bắp, cảm giác và đi lại. Mặc dù MS thường được chẩn đoán sớm hơn trong cuộc sống, một số người lớn tuổi vẫn tiếp tục sống với các triệu chứng liên quan đến khả năng di chuyển và cân bằng khi họ già đi.

Các hiệu ứng liên quan đến cân bằng có thể bao gồm:

• Đi bộ không ổn định
• Yếu cơ
• Tê hoặc ngứa ran
• Mệt mỏi
• Phối hợp kém
• Chóng mặt
• Tăng nguy cơ ngã

Một nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe hoặc nhà vật lý trị liệu có thể giúp xác định các hoạt động an toàn và chiến lược di chuyển cho người cao tuổi sống với bệnh MS.

Huyết áp cao

Huyết áp cao có thể góp phần vào các vấn đề về cân bằng một cách gián tiếp, đặc biệt khi nó liên quan đến các vấn đề về tuần hoàn, nguy cơ đột quỵ, bệnh tim, tác dụng phụ của thuốc hoặc chóng mặt. Một số người cao tuổi có huyết áp cao cũng cảm thấy không vững nếu huyết áp của họ thay đổi đột ngột hoặc nếu việc điều chỉnh thuốc ảnh hưởng đến cảm giác của họ.

Huyết áp thấp

Huyết áp thấp có thể khiến người cao tuổi cảm thấy choáng váng, yếu ớt, chóng mặt hoặc ngất xỉu, đặc biệt là khi đứng dậy từ giường hoặc ghế. Khi sự giảm này xảy ra cùng với sự thay đổi vị trí, đôi khi được gọi là hạ huyết áp tư thế.

Nó có thể xảy ra vì:

• Mất nước
• Một số loại thuốc
• Các bệnh tim mạch
• Thời gian nằm nghỉ trên giường dài hạn
• Dinh dưỡng kém
• Thay đổi vị trí đột ngột

Các bước phòng ngừa hữu ích có thể bao gồm đứng dậy từ từ, giữ đủ nước nếu điều đó phù hợp về mặt y tế, và yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ y tế xem xét các loại thuốc.

Yếu cơ và mất sức mạnh

Chân, hông, mắt cá chân hoặc cơ lõi yếu có thể khiến việc giữ thăng bằng, phục hồi sau khi vấp ngã hoặc di chuyển an toàn trên cầu thang và bề mặt không bằng phẳng trở nên khó khăn hơn. Đây là một lý do mà nhiều người hỏi tại sao người lớn tuổi lại mất thăng bằng dễ dàng như vậy khi năm tháng trôi qua.

Giảm hoạt động sau khi ốm, phẫu thuật, nhập viện, hoặc sợ ngã có thể làm tình trạng yếu đuối trở nên tồi tệ hơn, tạo ra một vòng luẩn quẩn khi ít vận động dẫn đến nhiều sự không ổn định hơn. Một số người cao tuổi mô tả cảm giác như đã “đi lại bình thường trong nhiều năm và giờ cảm thấy không vững vàng,” điều này thường phản ánh sự mất sức mạnh và thể lực dần dần.

Thay đổi thị lực

Thị lực kém có thể làm cho việc nhìn thấy bậc thang, lề đường, thảm, sàn nhà không bằng phẳng, thú cưng, dây điện hoặc chướng ngại vật trở nên khó khăn hơn. Đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, thoái hóa điểm vàng, hoặc chỉ đơn giản là đơn kính mắt đã lỗi thời có thể làm tăng nguy cơ ngã. Kiểm tra mắt định kỳ là một phần đơn giản, thường bị bỏ qua trong việc phòng ngừa ngã.

Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, nhầm lẫn, thời gian phản ứng chậm lại hoặc huyết áp thấp. Vấn đề về cân bằng có thể xuất hiện hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi bắt đầu dùng thuốc hoặc thay đổi liều lượng, và mối liên hệ không phải lúc nào cũng rõ ràng.

Các gia đình không nên tự ý ngừng thuốc. Thay vào đó, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ để được xem xét thuốc nhằm kiểm tra bất kỳ điều gì có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng.

Vấn đề về chân, khớp hoặc đau

Viêm khớp, đau chân, giày dép kém, tê bì, mụn cóc, sưng tấy, hoặc cứng khớp có thể thay đổi cách một người đi bộ và tăng sự không ổn định. Khi mỗi bước đi đều đau đớn hoặc cảm thấy không chắc chắn, một người cao tuổi có thể chuyển trọng lượng theo những cách làm tăng khả năng ngã. Giày dép thoải mái, hỗ trợ và điều trị cho đau chân và khớp có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể.

Mất thăng bằng có phải là một phần bình thường của quá trình lão hóa không?

Đây là một trong những câu hỏi phổ biến nhất mà các gia đình thường hỏi, và câu trả lời trung thực cần một chút tinh tế. Một số thay đổi liên quan đến tuổi tác có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng, bao gồm thay đổi về thị lực, sức mạnh, thời gian phản ứng, cảm giác và tai trong.

Vì vậy, việc mất thăng bằng một phần khi có tuổi là điều không hiếm. Tuy nhiên, chóng mặt thường xuyên, ngã, suýt ngã, hoặc mất thăng bằng đột ngột không nên bị coi là một phần bình thường của việc già đi.

Một vài điểm chính cần ghi nhớ:

• Những thay đổi nhẹ về sự ổn định có thể xảy ra theo tuổi tác.
• Vấn đề cân bằng là phổ biến, nhưng không phải là điều để bỏ qua.
• Nhiều nguyên nhân có thể được điều trị, quản lý hoặc cải thiện.
• Đánh giá sớm có thể giảm nguy cơ ngã và bảo vệ sự độc lập.

Phổ biến không có nghĩa là vô hại. Nếu các vấn đề về cân bằng đang ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, thì đáng để hỏi tại sao.

Các phương pháp điều trị và hỗ trợ cho vấn đề cân bằng

Vì các vấn đề về cân bằng ở người cao tuổi có nhiều nguyên nhân có thể, việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra sự không vững. Một nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể giúp xác định nguyên nhân và xây dựng một kế hoạch, có thể bao gồm một hoặc nhiều phương pháp sau đây.

Điều trị nguyên nhân gốc rễ

Nếu các vấn đề về cân bằng do thay đổi huyết áp, nhiễm trùng, mất nước, vấn đề về thị lực, đau chân hoặc tình trạng tai trong gây ra, kế hoạch chăm sóc có thể tập trung vào vấn đề cụ thể đó. Điều trị nguyên nhân gốc thường là cách hiệu quả nhất để khôi phục sự ổn định.

Vật lý trị liệu và tập luyện cân bằng

Các nhà vật lý trị liệu có thể giúp người cao tuổi cải thiện sức mạnh, dáng đi, tư thế, sự linh hoạt và sự tự tin khi di chuyển. Đào tạo cân bằng có thể hữu ích sau khi ngã, phẫu thuật, ốm đau hoặc thời gian dài không hoạt động, và nó có thể dần dần khôi phục lại sự vững vàng mà việc không sử dụng đã làm giảm đi.

Phục hồi chức năng tiền đình

Đối với một số rối loạn cân bằng liên quan đến tai trong, liệu pháp tiền đình có thể giúp não bộ và cơ thể thích nghi với các tín hiệu cân bằng. Hình thức liệu pháp chuyên biệt này sử dụng các bài tập có mục tiêu để huấn luyện lại cách cơ thể xử lý chuyển động và vị trí.

Thiết bị hỗ trợ

Gậy, xe lăn, tay vịn, ghế tắm, bệ toilet nâng cao và giày dép phù hợp có thể giúp giảm nguy cơ ngã khi được sử dụng đúng cách. Một nhà vật lý trị liệu có thể đảm bảo rằng thiết bị có chiều cao phù hợp và được sử dụng an toàn, vì công cụ hoặc kỹ thuật sai có thể đôi khi tạo ra những nguy hiểm mới.

Đánh giá thuốc

Bác sĩ hoặc dược sĩ có thể xem xét các loại thuốc có thể góp phần gây chóng mặt, huyết áp thấp, buồn ngủ hoặc nhầm lẫn. Khi các đơn thuốc tích lũy theo thời gian, việc xem xét định kỳ là một bước đơn giản có thể đôi khi giải quyết tình trạng không vững vàng một cách tự nhiên.

Cách đơn giản để giảm nguy cơ ngã tại nhà

Trong khi gia đình bạn làm việc với các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe về nguyên nhân cơ bản, có rất nhiều điều bạn có thể làm ở nhà hôm nay để làm cho cuộc sống hàng ngày an toàn hơn. Nhiều thay đổi này nhanh chóng, không tốn kém và bất ngờ hiệu quả trong việc ngăn ngừa té ngã.

• Gỡ bỏ thảm lỏng hoặc cố định chúng chắc chắn xuống sàn.
• Dọn dây điện, đồ đạc lộn xộn và đồ nội thất thấp khỏi lối đi.
• Cải thiện ánh sáng ở hành lang, cầu thang, phòng tắm và phòng ngủ.
• Thêm đèn ngủ dọc theo lối đi đến phòng tắm.
• Lắp đặt tay vịn trong phòng tắm.
• Sử dụng thảm chống trượt trong vòi sen hoặc bồn tắm.
• Giữ những món đồ thường dùng trong tầm tay dễ dàng.
• Mang giày hỗ trợ, không trơn trượt, ngay cả trong nhà.
• Tránh vội vàng trả lời điện thoại hoặc mở cửa.
• Từ từ đứng dậy từ giường hoặc ghế.
• Giữ thiết bị di chuyển gần bên và trong tầm với.
• Xem xét nguy cơ ngã với nhà cung cấp dịch vụ y tế.

Cách chăm sóc ban ngày cho người lớn có thể hỗ trợ người cao tuổi gặp vấn đề về cân bằng

Điều quan trọng là phải rõ ràng về việc chăm sóc ban ngày cho người lớn là gì và không phải là gì. Chăm sóc ban ngày cho người lớn không phải là sự thay thế cho việc đánh giá y tế, chăm sóc khẩn cấp hoặc vật lý trị liệu. Thay vào đó, nó có thể là một phần trong kế hoạch hỗ trợ rộng hơn khi một người cao tuổi đủ ổn định để tham gia và bác sĩ đã xem xét nguyên nhân cơ bản.

Dịch vụ ngày cho người lớn có thể giúp với:

• Thói quen ban ngày có giám sát
• Di chuyển an toàn giữa các hoạt động
• Các hoạt động ngồi và thích ứng
• Bài tập nhóm nhẹ nhàng
• Bữa ăn xã hội và nhắc nhở về nước uống
• Nhắc nhở thuốc hoặc giám sát, tùy thuộc vào chương trình
• Giám sát sức khỏe, tùy thuộc vào chương trình
• Quan sát của nhân viên về sự thay đổi trong đi lại, chóng mặt hoặc mệt mỏi
• Nhận thức về nguy cơ ngã trong một môi trường có cấu trúc
• Hỗ trợ vận chuyển, tùy thuộc vào vị trí
• Thời gian nghỉ ngơi cho người chăm sóc trong giờ làm việc

Về Sunrise Adult Daycare

Sunrise Adult Daycare là một ban ngày, không cư người lớn chương trình ngày tại Denver, Colorado. Người cao tuổi tham gia cùng chúng tôi trong suốt cả ngày với các hoạt động được giám sát, kết nối xã hội, các hoạt động nhẹ nhàng và một môi trường an toàn, có cấu trúc, sau đó trở về nhà với gia đình vào buổi tối.

Đối với các gia đình đang quản lý vấn đề cân bằng của người thân, cấu trúc ban ngày đó có thể cung cấp sự giám sát, bạn đồng hành và các hoạt động thích ứng trong khi bạn tiếp tục làm việc với các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe về nguyên nhân.

Hãy đến thăm chúng tôi hoặc gọi (303) 226-6882 để tìm hiểu thêm.

Kết luận

Vấn đề cân bằng ở người cao tuổi có thể xảy ra vì nhiều lý do, bao gồm thay đổi ở tai trong, tác dụng phụ của thuốc, yếu cơ, thay đổi huyết áp, vấn đề về thị lực, đau đớn, các tình trạng thần kinh và nỗi sợ ngã. Mặc dù một số sự không vững là điều bình thường khi tuổi tác tăng lên, nhưng không bao giờ nên bỏ qua khi nó ảnh hưởng đến an toàn, khả năng di chuyển, sự tự tin hoặc độc lập.

Với việc đánh giá y tế, các bước phòng ngừa ngã, hoạt động an toàn và mức độ hỗ trợ phù hợp, nhiều người cao tuổi có thể tiếp tục sống với nhiều sự tự tin và phẩm giá hơn. Sự không vững vàng là một tín hiệu đáng để lắng nghe - và, trong hầu hết các trường hợp, là một vấn đề đáng để hành động. 

Những câu hỏi thường (Hỏi đáp)