Nếu bạn hoặc người thân của bạn tham gia một chương trình chăm sóc ban ngày cho người lớn, một đợt bùng phát bệnh zona sẽ đặt ra những câu hỏi ngay lập tức: Đây có phải là bệnh zona không? Tôi có nên gọi bác sĩ hôm nay không? Tôi vẫn có thể tham gia chương trình không? Hướng dẫn này cung cấp cho bạn câu trả lời rõ ràng, chính xác về mặt y tế, để bạn có thể hành động nhanh chóng, giữ an toàn và phục hồi với sự tự tin.
Bệnh zona là gì?
Bệnh zona (herpes zoster) là một phát ban da đau đớn do sự tái hoạt động của virus varicella-zoster – cùng loại virus gây ra bệnh thủy đậu.
Sau khi một người hồi phục sau bệnh thủy đậu, virus không biến mất. Thay vào đó, nó lặng lẽ rút lui vào mô thần kinh gần tủy sống và não, nơi nó có thể ở trạng thái ngủ yên trong nhiều thập kỷ.
Đối với hầu hết mọi người, hệ thống miễn dịch giữ cho virus bị ức chế vô thời hạn. Nhưng ở người lớn tuổi, sự bảo vệ đó có thể suy yếu, và khi điều đó xảy ra, virus có thể tái hoạt động và di chuyển dọc theo các đường dẫn thần kinh đến da, gây ra phát ban đặc trưng và đau rát đặc trưng của bệnh zona ở người già.
Tại sao điều này quan trọng hơn khi có tuổi?
- Nguy cơ mắc bệnh zona tăng mạnh sau tuổi 50 và tăng thêm sau tuổi 60.
- Cơn đau có xu hướng nghiêm trọng hơn ở người lớn tuổi.
- Nguy cơ đau dây thần kinh lâu dài cao hơn đáng kể ở người cao tuổi so với người trưởng thành trẻ.
- Bệnh zona ở người cao tuổi có hệ miễn dịch suy yếu do các bệnh mãn tính như tiểu đường, bệnh tim, hoặc ung thư có thể khó điều trị hơn và lành chậm hơn.
Sự thật quan trọng nhất cần nhớ: Điều trị kháng virus bắt đầu trong vòng 72 giờ kể từ khi phát ban hoặc khởi phát triệu chứng sẽ giảm đáng kể mức độ nghiêm trọng, thời gian và nguy cơ PHN. Mỗi giờ đều quan trọng.
Tìm hiểu thêm: Chảy máu mũi ở người cao tuổi
Nguyên nhân gây ra bệnh zona ở người già?
Hiểu rõ nguyên nhân giúp người lớn tuổi và gia đình của họ nhận biết các yếu tố rủi ro và coi trọng việc phòng ngừa.
Sinh học của sự tái kích hoạt
Virus varicella-zoster thuộc họ herpesvirus. Sau khi nhiễm thủy đậu lần đầu tiên - mà hầu hết người lớn trên 50 tuổi đã trải qua khi còn nhỏ - virus di chuyển lên các dây thần kinh cảm giác và thiết lập một nơi cư trú vĩnh viễn, không hoạt động trong hạch rễ lưng (các cụm dây thần kinh gần cột sống) hoặc hạch sinh ba (gần mặt và đầu).
Trong nhiều thập kỷ, hệ thống miễn dịch – cụ thể là miễn dịch tế bào T – đã ức chế sự sao chép của virus. Khi sự kiểm soát miễn dịch đó suy yếu, virus có thể tái hoạt động, sao chép và di chuyển dọc theo dây thần kinh về phía da.
Tại sao bệnh zona và tuổi già thường đi đôi với nhau
Một số thay đổi liên quan đến tuổi tác làm tăng tính dễ bị tổn thương:
- Lão hóa miễn dịch: Sự suy giảm tự nhiên của hệ miễn dịch đi kèm với quá trình lão hóa làm giảm khả năng của cơ thể trong việc giữ cho virus tiềm ẩn bị ức chế.
- Bệnh mãn tính: Các tình trạng phổ biến ở người lớn tuổi, bao gồm tiểu đường, COPD và rối loạn tự miễn, làm suy giảm thêm chức năng miễn dịch.
- Thuốc: Thuốc ức chế miễn dịch được sử dụng cho các tình trạng như viêm khớp dạng thấp hoặc cấy ghép nội tạng làm tăng nguy cơ tái hoạt động.
- Căng thẳng thể chất hoặc cảm xúc: Bệnh tật, phẫu thuật, đau buồn, hoặc thậm chí một lịch trình đòi hỏi cao có thể tạm thời ức chế chức năng miễn dịch đủ để kích hoạt tái phát.
Mối quan hệ giữa bệnh zona và tuổi già đã được xác định rõ ràng: khoảng một nửa số ca bệnh zona xảy ra ở người lớn trên 60 tuổi. Hiểu được mối liên hệ này giúp người cao tuổi và người chăm sóc nhận biết triệu chứng sớm và hành động kịp thời.
Dấu hiệu sớm của bệnh zona ở người già: Nhận biết trước khi phát ban
Một trong những sự thật quan trọng nhất về bệnh zona ở người già là phát ban không phải là triệu chứng đầu tiên. Thường có một giai đoạn trước phát ban kéo dài từ một đến năm ngày, trong đó các dấu hiệu cảnh báo sớm xuất hiện. Nhận biết những dấu hiệu này trước khi các mụn nước hình thành sẽ cho bạn cơ hội tốt nhất để điều trị kháng virus hiệu quả.
Giai đoạn 1: Triệu chứng trước phát ban (ngày 1–5)
Các triệu chứng sau có thể xuất hiện ở một bên cơ thể, thường là thân, mặt hoặc cổ, trong những ngày trước khi có bất kỳ phát ban nào có thể nhìn thấy:
- Cơn đau rát, ngứa ran hoặc đau nhói dọc theo một dải hoặc vệt da cụ thể
- Da nhạy cảm bất thường, ngay cả khi chạm nhẹ từ quần áo cũng có thể gây khó chịu
- Ngứa hoặc tê ở khu vực bị ảnh hưởng
- Các triệu chứng giống cúm nhẹ, bao gồm sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, hoặc nhạy cảm với ánh sáng
Nhiều người ban đầu nhầm lẫn những cảm giác này với cơ bị kéo, dây thần kinh bị chèn ép, hoặc vấn đề về răng miệng (khi liên quan đến khuôn mặt). Đặc biệt ở người lớn tuổi, cơn đau trước khi phát ban này có thể rất dữ dội trước khi có bất kỳ dấu hiệu nào xuất hiện.
Nếu bạn hoặc người thân gặp phải cảm giác nóng rát hoặc đau da một bên mà không rõ nguyên nhân, hãy liên hệ ngay với nhà cung cấp dịch vụ y tế. Đừng chờ đợi cho đến khi phát ban xuất hiện mới gọi.
Giai đoạn 2: Giai đoạn phát ban
Trong vòng vài ngày sau các triệu chứng tiền triệu, phát ban xuất hiện:
- Các mảng đỏ, viêm phát triển dọc theo đường dẫn thần kinh bị ảnh hưởng (dermatome)
- Các mụn nước chứa đầy chất lỏng hình thành trên các mảng đỏ trong vòng 24 – 48 giờ.
- Phát ban có dạng giống như dải hoặc sọc ở một bên cơ thể, thường bao quanh thân từ cột sống đến ngực hoặc bụng.
- Có thể có sự tham gia của khuôn mặt, đặc biệt là xung quanh trán, mắt hoặc tai.
Bệnh zona gần như luôn chỉ ảnh hưởng đến một bên của cơ thể. Phát ban vượt qua đường giữa hoặc xuất hiện đối xứng có khả năng không phải là bệnh zona.
Trong khoảng 7 đến 10 ngày, các mụn nước sẽ đầy, vỡ ra và bắt đầu đóng vảy. Khi tất cả các tổn thương đã hoàn toàn đóng vảy, người đó không còn lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp nữa.
Tại sao bệnh zona nguy hiểm đối với người cao tuổi
Bệnh zona ở người cao tuổi không chỉ đơn thuần là một phát ban khó chịu. Nếu không được điều trị kịp thời, nó có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, đôi khi vĩnh viễn.
Hiểu rõ các rủi ro giúp người lớn tuổi và người chăm sóc ưu tiên tốc độ điều trị.
Đau thần kinh sau zona (PHN)
Đau thần kinh sau zona là tình trạng đau dây thần kinh kéo dài sau khi phát ban zona đã hoàn toàn lành. Nó xảy ra vì virus gây tổn thương lâu dài cho các sợi thần kinh truyền đau.
- PHN ảnh hưởng đến khoảng 10–18% tổng số bệnh nhân mắc bệnh zona., nhưng tỷ lệ tăng đáng kể sau tuổi 60.
- Cơn đau có thể dao động từ cảm giác đau âm ỉ liên tục đến cảm giác bỏng rát nghiêm trọng hoặc như bị điện giật.
- PHN có thể kéo dài hàng tháng và trong một số trường hợp, hàng năm.
- Các hoạt động hàng ngày như mặc quần áo, tắm rửa và ngủ có thể trở nên vô cùng đau đớn.
- Trầm cảm, lo âu và rút lui xã hội là những tác động phụ phổ biến của PHN kéo dài ở người lớn tuổi.
Bắt đầu dùng thuốc kháng virus trong vòng 72 giờ sẽ giảm đáng kể nguy cơ phát triển PHN. Đây là lý do thuyết phục nhất để cần chăm sóc y tế khẩn cấp ngay khi có dấu hiệu đầu tiên của bệnh zona ở người cao tuổi.
Zona mắt
Khi bệnh zona ảnh hưởng đến nhánh mắt của dây thần kinh sinh ba - một tình trạng gọi là herpes zoster ophthalmicus - phát ban xuất hiện trên trán, mí mắt hoặc đầu mũi. Đây là một trường hợp cấp cứu y tế.
Các biến chứng có thể bao gồm:
- Viêm giác mạc (viêm giác mạc) có thể gây sẹo và mất thị lực
- Viêm màng bồ đào (viêm mắt nội bộ)
- Tăng nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp và các bệnh mắt mãn tính khác
Nếu có bất kỳ phát ban nào gần mắt – bao gồm trên trán phía trên mắt hoặc trên đầu mũi – hãy tìm kiếm chăm sóc khẩn cấp hoặc đánh giá nhãn khoa gấp trong cùng ngày.
Các biến chứng nghiêm trọng khác
| Biến chứng | Mô tả |
| Hội chứng Ramsay Hunt | Bệnh zona ảnh hưởng đến dây thần kinh mặt; gây đau tai, yếu cơ mặt và mất thính lực. |
| Bội nhiễm vi khuẩn | Vết phồng rộp bị hở có thể bị nhiễm vi khuẩn, dẫn đến viêm mô tế bào hoặc áp xe. |
| Nhập viện | Các trường hợp nghiêm trọng hoặc phức tạp – đặc biệt là ở người cao tuổi yếu hoặc suy giảm miễn dịch – có thể cần chăm sóc nội trú. |
| Nguy cơ đột quỵ | Một số nghiên cứu cho thấy bệnh zona – đặc biệt là zona mắt – có thể làm tăng nhẹ nguy cơ đột quỵ ngắn hạn ở người lớn tuổi. |
| Tăng sự yếu đuối | Phục hồi sau bệnh zona có thể đẩy nhanh sự suy giảm chức năng ở những người cao tuổi đã dễ bị tổn thương. |
Nên làm gì hôm nay: Kế hoạch hành động của bạn trong 72 giờ đầu tiên
Nếu bạn nghi ngờ bị zona, ngay cả trước khi phát ban xuất hiện, đây là những việc cần làm ngay lập tức.
Bước 1: Gọi cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn ngay bây giờ
Đừng chờ xem liệu các triệu chứng có trở nên tồi tệ hơn không. Đừng chờ cho đến khi phát ban phát triển hoàn toàn. Hãy gọi cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc chính của bạn, phòng khám chăm sóc khẩn cấp, hoặc đường dây y tá hôm nay và mô tả:
- Vị trí và tính chất của cơn đau hoặc cảm giác trên da
- Liệu có phát ban hoặc mụn nước nào xuất hiện không?
- Tuổi của bạn và bất kỳ tình trạng sức khỏe tiềm ẩn hoặc thuốc ức chế miễn dịch nào
Hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ có thể chẩn đoán bệnh zona lâm sàng - dựa trên mô tả triệu chứng của bạn và vị trí phát ban - mà không cần chờ xác nhận từ phòng thí nghiệm. Thời gian là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị.
Bước 2: Hỏi về thuốc kháng virus
Hiện có ba loại thuốc kháng virus được phê duyệt để điều trị bệnh zona:
- Valacyclovir (Valtrex): lựa chọn được kê đơn phổ biến nhất cho người lớn tuổi
- Acyclovir (Zovirax): một tùy chọn cũ hơn
- Famciclovir (Famvir): một lựa chọn uống khác
Những loại thuốc này hoạt động bằng cách ức chế sự sao chép của virus. Khi bắt đầu sử dụng trong vòng 72 giờ kể từ khi phát ban, chúng:
- Giảm mức độ nghiêm trọng và thời gian của phát ban cấp tính
- Giảm đau trong giai đoạn hoạt động
- Giảm đáng kể nguy cơ đau thần kinh sau zona
- Có thể giảm nguy cơ biến chứng như liên quan đến mắt
Sau 72 giờ, thuốc kháng virus kém hiệu quả hơn nhưng bác sĩ của bạn vẫn có thể kê đơn nếu các mụn nước mới vẫn đang hình thành hoặc nếu bạn có các yếu tố nguy cơ gây biến chứng.
Bước 3: Quản lý cơn đau một cách an toàn
Đau do bệnh zona ở người lớn tuổi có thể rất nghiêm trọng. Hãy làm việc với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn để tìm ra phương pháp quản lý đau an toàn và phù hợp. Các lựa chọn có thể bao gồm:
- Thuốc giảm đau không kê đơn như acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen cho cơn đau nhẹ đến trung bình (kiểm tra với nhà cung cấp của bạn nếu bạn có vấn đề về thận hoặc gan)
- Thuốc kê đơn bao gồm gabapentin, pregabalin, hoặc thuốc chống trầm cảm ba vòng – những loại này đặc biệt hữu ích cho đau dây thần kinh.
- Điều trị tại chỗ như miếng dán lidocaine hoặc kem capsaicin bôi lên vùng bị ảnh hưởng sau khi mụn nước đã đóng vảy.
- Chườm mát, ẩm nhẹ nhàng lên vùng phát ban để làm dịu kích ứng
- Quần áo rộng, mềm mại giảm ma sát với da nhạy cảm
- Lotion calamine để giảm ngứa và cung cấp sự giảm đau nhẹ trên da
Tránh gãi các vết phồng rộp. Điều này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng vi khuẩn và để lại sẹo.
Bệnh zona có lây trong môi trường chăm sóc ban ngày cho người lớn và các nhóm không?
Đây là một trong những câu hỏi thực tiễn quan trọng nhất đối với người cao tuổi tham gia các chương trình chăm sóc ban ngày cho người lớn và đối với nhân viên cũng như gia đình hỗ trợ họ.
Cách bệnh zona lây lan (và cách nó không lây lan)
Bệnh zona là không lây qua không khí và không lây qua tiếp xúc thông thường giống như cảm lạnh hoặc cúm. Tuy nhiên, virus varicella-zoster có thể lây truyền từ phát ban zona đang hoạt động sang một người chưa từng bị thủy đậu hoặc chưa tiêm vắc-xin thủy đậu và ở người chưa được tiêm vắc-xin đó, nó sẽ gây ra bệnh thủy đậu, không phải zona.
Sự lây truyền đòi hỏi tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các vết phồng rộp hở.
Thông tin chính:
- Virus không thể lây lan trước khi phát ban xuất hiện. Giai đoạn đau trước khi phát ban không lây nhiễm.
- Khi tất cả các mụn nước đã đóng vảy (thường là 7–10 ngày sau khi phát ban), người đó không còn lây nhiễm nữa.
- Phát ban được che phủ mà không rỉ dịch có nguy cơ tối thiểu trong môi trường nhóm, với điều kiện duy trì vệ sinh tốt.
Ai có nguy cơ trong một nhóm?
Trong một chương trình chăm sóc ban ngày cho người lớn, một số người tham gia đối mặt với nguy cơ cao hơn từ việc tiếp xúc:
- Những người chưa tiêm vắc-xin và chưa từng mắc thủy đậu
- Những người suy giảm miễn dịch, bao gồm những người đang điều trị hóa trị, sử dụng steroid liều cao, hoặc nhiễm HIV
- Phụ nữ mang thai (bao gồm cả nhân viên trẻ tuổi)
- Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ có thể được gia đình đến thăm mang đến chương trình.
Dấu hiệu cảnh báo: Khi nào cần tìm kiếm chăm sóc khẩn cấp hoặc cấp cứu
Hầu hết các trường hợp bị zona ở người lớn tuổi có thể được quản lý bằng điều trị ngoại trú. Tuy nhiên, một số triệu chứng cần được chú ý khẩn cấp trong ngày hoặc chăm sóc khẩn cấp.
Đừng chờ đợi – hãy gọi cho nhà cung cấp dịch vụ của bạn hoặc 911 ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bất kỳ điều nào sau đây:
- Phát ban trên hoặc gần mắt – trán trên lông mày, mí mắt, hoặc đầu mũi
- Đau đầu nghiêm trọng hoặc nặng hơn khác với đau đầu thông thường
- Nhầm lẫn, mất phương hướng, hoặc thay đổi trạng thái tinh thần có thể là dấu hiệu của viêm não do virus.
- Sốt cao
- Yếu hoặc liệt một bên mặt hoặc cơ thể
- Mất thính lực hoặc đau tai dữ dội với phát ban gần tai
- Phát ban lan nhanh ra ngoài một bên cơ thể
Những triệu chứng này, mặc dù hiếm gặp, có thể báo hiệu sự liên quan nghiêm trọng đến thần kinh hoặc mắt cần sự can thiệp ngay lập tức của chuyên gia.
Chương trình chăm sóc ban ngày cho người lớn hỗ trợ người cao tuổi bị bệnh zona như thế nào?
At Sunrise Adult Daycare, we understand that a shingles diagnosis affects not just physical health, but emotional well-being and social connection as well.
Cách tiếp cận của chúng tôi được xây dựng dựa trên sự hỗ trợ đầy tôn trọng, nhân ái và dựa trên bằng chứng trong suốt quá trình phục hồi.
Giám sát triệu chứng và điều phối
Nhân viên được đào tạo của chúng tôi chú ý đến các dấu hiệu bệnh tật trong số những người tham gia, bao gồm các dấu hiệu sớm của bệnh zona như đau một bên không rõ nguyên nhân, nhạy cảm da, hoặc mệt mỏi bất thường. Khi nhân viên quan sát thấy hoặc một người tham gia báo cáo các triệu chứng tiềm năng, chúng tôi:
- Khuyến khích liên hệ ngay với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người tham gia
- Thông báo cho người chăm sóc gia đình hoặc liên hệ khẩn cấp
- Cung cấp nhắc nhở dùng thuốc kháng virus và quản lý đau theo chỉ dẫn của bác sĩ điều trị.
Các quy trình kiểm soát nhiễm trùng
Bảo vệ tất cả các thành viên tham gia, đặc biệt là những người có thể bị suy giảm miễn dịch hoặc chưa tiêm vắc-xin, là một phần cốt lõi trong cam kết an toàn của chúng tôi.
Các quy trình kiểm soát nhiễm trùng của chúng tôi đối với bệnh zona bao gồm:
- Xác minh rằng bất kỳ người tham gia nào quay lại có tiền sử bệnh zona đều có tổn thương đã đóng vảy hoàn toàn, phát ban đã được che phủ và có sự cho phép từ nhà cung cấp dịch vụ.
- Tăng cường thực hành vệ sinh tay trong nhân viên và người tham gia
- Đảm bảo khăn trải giường, bề mặt chỗ ngồi và thiết bị dùng chung được khử trùng thường xuyên
- Giáo dục nhân viên về cách nhận diện các liên hệ có nguy cơ cao cần được thông báo trong trường hợp có khả năng phơi nhiễm.
Sự thoải mái, gắn kết và hỗ trợ tinh thần
Việc phục hồi sau bệnh zona có thể khiến bạn cảm thấy cô lập và nản lòng. Chúng tôi hỗ trợ người tham gia thông qua:
- Điều chỉnh chương trình hoạt động trong quá trình phục hồi để phù hợp với năng lượng giảm hoặc hạn chế về thể chất.
- Các lựa chọn tham gia nhẹ nhàng như hoạt động xã hội yên tĩnh, thưởng thức âm nhạc và trò chơi nhận thức nhẹ nhàng
- Sự an ủi tinh thần từ nhân viên hiểu rõ những thách thức của bệnh zona ở người lớn tuổi và có thể cung cấp một môi trường ấm áp, kiên nhẫn, không phán xét.
- Kết nối với các đồng nghiệp để giảm bớt sự cô lập thường đi kèm với một căn bệnh đau đớn.
- Phối hợp với các thành viên trong gia đình để đảm bảo sự liên tục trong chăm sóc giữa môi trường nhà trẻ và gia đình.
Nếu người thân của bạn đang hồi phục sau khi bị zona hoặc bạn có câu hỏi về chính sách kiểm soát nhiễm trùng của chúng tôi và của chúng tôi chương trình giữ trẻ, contact Sunrise Adult Daycare at 303-226-6882.
Kết luận
Bệnh zona ở người cao tuổi là phổ biến nhưng không phải là điều nên chấp nhận một cách thụ động. Với phản ứng đúng lúc, hầu hết người lớn tuổi có thể phục hồi hoàn toàn và giảm thiểu nguy cơ biến chứng kéo dài.
Dưới đây là kế hoạch hành động rõ ràng gồm ba phần của bạn:
- Hành động trong vòng 72 giờ. Ngay khi có dấu hiệu đầu tiên của bệnh zona, hãy gọi cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn và hỏi về thuốc kháng virus. Tốc độ là tất cả.
- Quản lý an toàn trong môi trường nhóm. Ở nhà không đến trung tâm chăm sóc người lớn cho đến khi các vết phồng rộp đã đóng vảy hoàn toàn, phát ban đã được che phủ và bác sĩ đã xác nhận bạn không còn lây nhiễm. Khi những điều kiện đó được đáp ứng, hãy tự tin quay lại.
- Bảo vệ bản thân lâu dài. Hãy tiêm vắc-xin. Ngay cả khi bạn đã từng bị zona trước đây, việc tiêm vắc-xin sẽ giảm đáng kể nguy cơ bùng phát trong tương lai và PHN.
Bệnh zona không nhất thiết phải đồng nghĩa với nhiều tuần đau đớn dữ dội, nhiều tháng tổn thương dây thần kinh, hoặc rút lui khỏi cuộc sống xã hội và các chương trình làm cho mỗi ngày trở nên ý nghĩa.
Với việc điều trị sớm, hướng dẫn quay lại chăm sóc rõ ràng và sự bảo vệ của một loại vắc-xin hiệu quả, người lớn tuổi có thể đối mặt với bệnh zona với kiến thức, tốc độ và sự tự tin.
Những câu hỏi thường (Hỏi đáp)
Bệnh zona có nguy hiểm đối với người cao tuổi không?
Vâng, bệnh zona có thể nghiêm trọng hơn ở người lớn tuổi. Họ có nguy cơ cao bị đau dây thần kinh kéo dài (đau sau zona) và các biến chứng như ảnh hưởng đến mắt. Điều trị sớm giúp giảm các rủi ro này.
Người cao tuổi nên tìm kiếm điều trị nhanh như thế nào?
Người cao tuổi nên liên hệ với bác sĩ ngay khi nghi ngờ bị zona. Thuốc kháng virus có hiệu quả tốt nhất khi bắt đầu trong vòng 72 giờ kể từ khi phát ban hoặc đau. Hành động nhanh chóng có thể rút ngắn thời gian bệnh và giảm nguy cơ biến chứng.
Bệnh zona có thể lây lan trong trung tâm chăm sóc ban ngày cho người lớn không?
Có, bệnh zona có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các mụn nước hở. Nó có thể lây nhiễm cho đến khi phát ban đã đóng vảy. Giữ cho phát ban được che phủ sẽ giảm nguy cơ lây truyền.
Ảnh hưởng lâu dài của bệnh zona ở người cao tuổi là gì?
Tác động lâu dài phổ biến nhất là đau dây thần kinh sau zona (PHN), gây ra đau dây thần kinh kéo dài. Cơn đau này có thể kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm. Nó phổ biến hơn sau tuổi 60.
Người cao tuổi có nên tiêm vắc-xin Shingrix không?
Vâng, người lớn từ 50 tuổi trở lên được khuyến cáo mạnh mẽ nên tiêm hai liều Shingrix. Vắc-xin này giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh zona và các biến chứng lâu dài. Ngay cả những người đã từng bị zona cũng nên tiêm phòng.
